Thought

The diary of poetic space studio

19.01.2015

We think we should start to communicate…

1.03.2015

poetic essence in the ordinary

บริบทของแนวความคิดทางสถาปัตยกรรมกว้างขวางมาก และยังเกี่ยวเนื่องกับศาสตร์สาขาต่างๆมากมาย  ผมจึงให้ความสำคัญอย่างมากในการกำหนดขอบเขต  ที่จะใช้เป็นแนวความคิดหลักในการทำงานสถาปัตยกรรม (statement)  แนวความคิดที่เชื่อมั่นและสามารถพัฒนาต่อไปได้ตลอดระยะเวลาประกอบวิชาชีพการออกแบบสถาปัตยกรรม

สิ่งที่สนใจ

ปัจจัยที่ผมเชื่อมั่นที่สุดในการออกแบบสถาปัยกรรมคือ “มนุษย์” ผ่านกิจกรรมทางกายภาพและสภาวะทางอารมณ์ความรู้สึก ซึ่งผสมผสานและแยกออกจากกันไม่ได้ กำหนดสภาพแวดล้อมและสถาปัตยกรรม  สามารถเปรียบเทียบได้ดั่ง บทบวี บทกลอน
 
 
เรือชายชมมิ่งไม้   ริมท่าไสวหลากหลายพรรณ
เพล็ดดอกออกแกมกัน   ส่งกลิ่นเกลี้ยงเพียงกลิ่นสมร
 
ชมดวงพวงนางแย้ม   บานแสล้มแย้มเกสร
คิดความยามบังอร   แย้มโอษฐ์ยิ้มพริ้มพรายงาม
 
จำปาหนาแน่นเนื่อง   คลี่กลีบเหลืองเรืองอร่าม
คิดคนึงถึงนงราม   ผิวเหลืองกว่าจำปาทอง
ประยงค์ทรงพวงห้อย   ระย้าย้อยห้อยพวงกรอง
เหมือนอุบะนวลลออง   เจ้าแขวนไว้ให้เรียมชม 
พุดจีบกลีบแสล้ม   พิกุลแกมแซมสุกรม
หอมชวยรวยตามลม  เหมือนกลิ่นน้องต้องติดใจ
สาวหยุด พุดทชาด  บานเกลื่อนกลาดดาษดาไป
นึกน้องกรองมาไลย  วางให้พี่ข้างที่นอน ฯ 
 
พิกุลบุนนาคบาน   กลิ่นหอมหวานซ่านขจร
แม้นนุชสุดสายสมร   เห็นจะวอนอ้อนพี่ชาย
เต็งแต้วแก้วกาหลง   บานบุษบงส่งกลิ่นอาย
หอมอยู่ไม่รู้หาย   คล้ายกลิ่นผ้าเจ้าตราตรู
มลิวันพันจิกจวง   ดอกเป็นพวงร่วงเรณู
หอมมาน่าเอ็นดู   ชูชื่นจิตต์คิดวนิดา
ลำดวนหวนหอมตระหลบ   กลิ่นอายอบสบนาสา
นึกถวิลกลิ่นบุหงา   รำไปเจ้าเศร้าถึงนาง
รวยรินกลิ่นรำเพย   คิดพี่เชยเคยกลิ่นปราง
นั่งแนบแอบเอวบาง   ห่อนแหห่างว่างเว้นวัน
ชมดวงพวงมาลี   ศรีเสาวภาคย์หลากหลายพรรณี
วนิดามาด้วยกัน   จะอ้อนพี่ชี้ชมเชย ฯ 
 
กาพย์เห่เรือพระนิพนธ์
เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์
เห่ชมไม้
 
   – ภาพโครงสร้างของกลอน –

กิจกรรม (activity) เป็นเหมือนโครงสร้างของความสัมพันธ์ของคำของบทกวี หรือบทกลอนสภาวะทางอารมณ์และความรู้สึก เป็นเนื้อหา 
หนังสือสองเล่มที่เป็นแรงบันดาลใจ

Praise of Shadows; Junichiro Tanizaki
Poetic of Space; Gaston Bachelard

 

คุณภาพ / ลักษณะ

“Poetic space” ในความคิดของผมสรุปลงที่  poetic essence in the ordinary บทกวีของความ “ธรรมดา”

ความ”ธรรมดา” (ordinary)

ความ “ธรรมดา” ของสังคมหนึ่ง อาจจะไม่ใช่ความ “ธรรมดา” ในอีกสังคมก็ได้  ดังนั้นความ “ธรรมดา” จึงมีมิติทางสังคม เและมีความเป็นพื้นถิ่น (local) ที่แฝงอยู่  ความซับซ้อนในความง่ายที่ปรากฎในรูปร่างทางกายภาพกลมกลืนกับเนื้อหาจนแยกไม่ออก (ความ “ธรรมดา” ไม่ใช่ ความ “เรียบง่าย” เสมอไป)

 ในช่วงปี 1990s (ช่วงที่ผมกำลังศึกษาในมหาวิทยาลัย) มีสัมมนาหลายครั้งในเรื่องลักษณะของสถาปัตยกรรมไทยในบริบทปัจจุบัน(ร่วมสมัยหรือสมัยใหม่) คำถามนี้ก็ยังติดในความคิดต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งผมให้ข้อสรุปกับตัวเองในเวลาต่อมาคือ ความ “ธรรมดา”

 “ความทรงจำ” (memory)  และ “สถานที่” (place)

ส่วนหนึ่ง poetic space เกิดขึ้นจาก “ความทรงจำ” ที่ผูกคิดอยู่กับ “สถานที่” และเรารู้สึกถึงมิติของ “เวลา” ผ่าน “ความทรงจำ”  

 

การคลี่คลายด้านสถาปัตยกรรมจากแนวความคิด

วิเคราะห์รูปแบบพื้นฐานที่สุด สถาปัตยกรรรม / กิจกรรม / ผลลัพท์ทางจิตวิทยา  ทั้งสามส่วนส่งผลเกี่ยวเนื่องกันทั้งหมด  ด้วยวิธีการนี้ทำให้สามารถที่จะใช้วิธีการออกแบบที่คิดวิเคราะห์และความรู้สึกได้ในกระบวนการเดียวกัน 

ส่วนที่ 1  Typology of space & Space Operation

รูปแบบพื้นฐานที่สุดของที่ว่างและการจัดการพื้นที่ รวมถึงการทำงานภายในของแต่ละรูปแบบ (Morphological Type)  การทำงานกับ typology มันเรียบง่ายที่สุดที่จะสามารถเข้าถึง activities framework และการอธิบายถึง psychological effect  เพิ่มหรือผสมผสาน typology  เข้าด้วยกัน นอกจากสร้างความซับซ้อน แล้วยังสามารถสร้างลักษณะเฉพาะตัวขึ้นในแต่ละ program อีกด้วย  

ส่วนที่ 2  Activity frameworks and Patterns
รูปแบบของกิจกรรมของมนุษย์ ทั้งที่เกิดจากเงื่อนไขของกายภาพและทางสังคมศาสตร์ (“พิธีกรรม” กิจกรรมที่แนวทางปฎิบัติ ที่ถ่ายทอดมาจากอดีตหรือเกินขึ้นตามสมัยนิยม เช่น การทำครัวและการกิน  การแต่งงาน  การเรียนการสอน  การตัดสินความ ฯลฯ) ไม่ได้มีรูปแบบที่ตายตัว  มีวิวัฒนาการและเปลี่ยนแปลง รูปแบบที่ไม่ตายตัวนี้เปิดโอกาสให้เราสามารถสร้าง “พื้นที่” ที่มีความหมายเฉพาะตัวในแต่ละสถานที่ได้ 
ส่วนที่ 3  Psychological Effect
ส่วนนี้เป็นผลลัพท์ที่เราต้องการ  จำเป็นต้องวางแผนไว้แต่แรกว่าจะมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร 
ในข้อสรุปของผมในตอนนี้คือมิติที่สอดคล้องตรงกัน / Threshold “สะพาน”ระหว่างภายนอกและภายในระหว่างมนุษย์ผู้รับรู้ กับสภาพแวดล้อม สถาปัตยกรรมหรือเมือง